Samfélag í sátt við umhverfi og náttúru

Ung vinstri græn leggja höfuðáherslu á sjálfbæra þróun samfélaga. Grundvöllur sjálfbærrar þróunar er skynsamleg nýting náttúru og auðlinda, og umhverfisvernd í upplýstu lýðræðissamfélgi þar sem jöfnuður ríkir á milli einstaklinga. Til að stuðla að sjálfbærri þróun og aukinni meðvitund almennings um umhverfi sitt vilja Ung vinstri græn efla fræðslu um sjálfbæra þróun og siðfræðilega og vistfræðilega þætti náttúru og umhverfismála. Fræðslu um þessi málefni þarf að hefja strax í leik- og grunnskóla þar sem kenna á börnum að bera virðingu fyrir umhverfi sínu.

Það er þó ekki nóg að almenningur axli ábyrgð á náttúrunni. Stjórnmálamenn og stjórnendur fyrirtækja þurfa að gera það líka. Að mati Ungra vinstri grænna er það lágmarkskrafa að fyrirtæki hins opinbera setji sér umhverfisstefnu og framfylgi henni. Hið opinbera getur einnig stuðlað að minni notkun pappírs með aukinni rafvæðingu og geymslu skjala á rafrænan máta en lágmarksskyldan á þó að vera sú að opinberar stofnanir endurvinni pappír og flokki sorp. Stjórnmálamenn verða að hafa í huga áhrif fyrirtækjareksturs á náttúruna, setja fyrirtækjum staðla og tryggja öflugt eftirlit.

Ung vinstri græn leggja mikla áherslu á alþjóðlega umhverfisstefnu og telja að Ísland eigi að leiða slíkt starf með góðu fordæmi. Ísland á ekki nýta sams konar undanþágur og þróunarríki fá í Kyoto bókuninni til að fá að menga meira. Þess í stað á Ísland að vera í fararbroddi í loftslagsmálum.

Ísland á í framtíðinni að vera sjálfbært í orkumálum. Ung vinstri græn hafna því að mengandi stóriðjufyrirtæki fái sérkjör á orkuverði eða mengunarkvóta vegna losun gróðurhúsalofttegunda, en styðja að græn og umhverfisvæn fyrirtæki og einstaklingar njóti slíkra kjara.

Almenningssamgöngur eru umhverfismál. Ung vinstri græn vilja stórbæta almenningssamgöngur og gera þær að raunverulegum valkosti, og vilja til þess skoða alla möguleika, s.s. léttlestir sem hingað til hafa ekki þekkst á Íslandi.

Náttúra Íslands er einstök og okkur ber skylda til að vernda hana. Verndun landsvæða þarf að vera til frambúðar. Mikilvægt er að hefta uppblástur og styðja við landgræðslu. Verndun hálendisins á að tryggja með heildstæðu skipulagi og stofnun þjóðgarða og friðlanda, og mikilvægt að gæta þess að friðlýst náttúra bíði ekki tjón af ferðamennsku eða annarri útivist. Ung vinstri græn leggja áherslu á vistvænar fiskveiðar, vernd uppvaxtarsvæða nytjafiska og verndun hafsins gegn mengun og rányrkju, m.a. með friðun svæða fyrir botnlægum og hreyfanlegum veiðarfærum þegar við á.

Ung vinstri græn leggja til eftirfarandi leiðir til að tryggja sjálfbæra þróun í umhverfismálum

Verndum náttúruna sem sameign

• Að náttúruauðlindir landsins séu sameign þjóðarinnar og séu nýttar skynsamlega í þágu allra, án þess að gengið sé á höfuðstólinn.
• Að náttúruperlur séu almannaeign þar sem því verður við komið.
• Að landvarsla verði efld til þess að mæta sívaxandi umgengni um landið.
• Að aðstaða á ferðamannastöðum verði stórbætt til þess að tryggja betri og náttúrvænni umgengni.
• Að lögð sé áhersla á skipulega vatnsvernd samhliða annarri umhverfisvernd.

Umhverfisvernd í atvinnulífinu

• Að eftirlit með fyrirtækjum verði eflst til muna og komið verði á fót Umhverfiseftirliti með svipuðu sniði og Samkeppniseftirliti.
• Að umhverfisvænum fyrirtækjum sé umbunað í formi lægri skatta eða gjalda.
• Að atvinnuvegir og fyrirtæki lagi sig að kröfum um vistvæn framleiðsluferli og sjálfbæra þróun.
• Að við verðlagningu á raforku sé tekið tillit til fórnarkostnaðar af náttúruverðmætum sem gætu verið notuð undir orkumannvirki.
• Að raunveruleikinn samræmist þeirri hreinu ímynd sem íslenskir ráðamenn og fyrirtæki setji fram í þágu eigin hagsmuna á erlendri grundu, og að hrein ímynd Íslands verði efld í þágu ferðaþjónustu, sem og í framleiðslu og sölu á neysluvörum.

Umhverfisvænar samgöngur

• Að kostir þess að taka upp strandsiglingar verði skoðaðir út frá efnahagslegum og umhverfislegum ávinningi auk þess að öryggi á vegum landsins sé haft hugfast.
• Að almenningssamgöngur verði byggðar upp í sem flestum þéttbýlum og á milli þéttbýla.
• Að hjólreiðar verði gerðar að raunhæfum valkosti með stóruppbyggingu hjólreiðastíga í þéttbýli.

Sjálfbærni í orkumálum

• Að fjárframlög til orkurannsókna verði stóraukin og sömuleiðis stuðningur við rannsóknir sem miða að því að draga úr notkun og þar með innflutningi jarðefnaeldsneytis.
• Að áhersla á orkusparnað verði aukin.
• Að stefnt skuli að því að auka hlut endurnýjanlegra orkugjafa í samgöngum og flutningum.

Meðvituð neysla og umgengni við umhverfið

• Að stuðlað verði að meðvitaðri og hóflegri neyslu, vörur notaðar betur og endurvinnsla verði aukin.
• Að aðgengi almennings að endurvinnslu og umhverfisvænum vörum og þjónustu verði bætt.
• Að leiðir til skattlagningu mengunar verði kannaðar.
• Að gerð verði áætlun um verulegan samdrátt í losun gróðurhúsalofttegunda og séð til þess með lagasetningu að áætluninni sé fylgt eftir.
• Að fylgst verði með og lagt vandað mat á afleiðingar loftslagsbreytinga á náttúru Íslands, meðal annars með þjóðarhag og þjóðaröryggi í huga.
• Að dregið verði úr hávaðamengun.
• Að skipulagsvinna á öllum sviðum einkennist af hugmyndafræði sjálfbærrar þróunar.