Fjölbreytt atvinnulíf

Huga verður að tengslum samfélags og atvinnulífs í öllum málaflokkum og gera fólki mögulegt að vinna og hlúa um leið að fjölskyldu sinni með fjölskylduvænu starfsumhverfi og sveigjanlegum vinnutíma. Ung vinstri græn vilja stytta vinnuvikuna. Mikilvægt er að fólk sé upplýst um réttindi sín á vinnumarkaði og njóti aðstoðar við að leita réttar síns ef á þeim er brotið. Því er nauðsynlegt að styðja þétt við bakið á verkalýðshreyfingum og stéttarfélögum og styðja starfssemi þeirra eins og auðið er. Brýnt er að eyða þeim aðstöðumun sem að atvinnulíf á landsbyggðinni þarf að glíma við t.d. vegna lélegra samgangna, mikils flutningskostnaðar, óaðgengilegri þjónustu, lakari fjarskipta o.fl.

Efnahagslíf á að þróast á forsendum sjálfbærrar þróunar. Ung vinstri græn vilja leggja áherslu á fjölbreytt atvinnulíf, nýsköpun og hugvit. Við leggjum enn fremur ríka áherslu á að atvinnuuppbygging um land allt sé fjölbreytt og ekki á kostnað stöðugleika í efnahagskerfinu eða umhverfis okkar. Reynsla seinustu ára sýnir að smá og meðalstór fyrirtæki hafa mesta vaxtarmöguleika og því ber að styðja við bakið á þeim. Varast ber að einblína á stalíniskar allsherjalausnir í stóriðjuuppbyggingu eins og viðgengist hafa síðustu ár. Afar mikilvægt er að koma í veg fyrir fákeppni og einokunarstöðu fyrirtækja á markaði.

Þeim miklu tækifærum sem felast í skynsamlegri nýtingu orkulinda á Íslandi er kastað á glæ ef áfram verður einblínt á að nýta orkuna fyrst og fremst í mengjandi stóriðju. Það skerðir möguleika landsmanna til að þróa atvinnulíf í sátt við umhverfið og í anda sjálfbærrar þróunar. Ung vinstri græn vilja að Ísland leggi áherslu á að þróa og framleiða vistvæna orkugjafa með endurnýtanlegum orkulindum, og nota orkuna til vistvænnar framleiðslu. Huga ber að möguleikum endurvinnslu sem atvinnuskapandi náttúruvernd, t.d. möguleikum í framleiðslu á lífrænum áburði og eldsneyti úr lífrænum úrgangi.

Ung vinstri græn vilja efla landbúnað á Íslandi og benda á ónýtt tækifæri í upprunamerkingu íslenskra matvæla og hagkvæmni þess í umhverfislegu tilliti að á Íslandi sé öflugur landbúnaður. Öflugur landbúnaður og matvælaframleiðsla er ennfremur mikilvægt fyrir fæðu og afkomuöryggi þjóðarinnar, sem byggir á því að þjóðin sé sem mest sjálfri sér næg í framleiðslu og vinnslu matvæla. Ung vinstri græn vilja ítreka mikilvægi þess að íslenskur landbúnaður þróist í góðri sátt við umhverfið og á grundvelli sjálfbærrar þróunar. Því ætti að forðast samþjöppun í landbúnaði og verksmiðjubúskap, og draga markvisst úr eiturefnanotkun í landbúnaði.

Afar brýnt er að bæta kjör fólks í sveitum landsins, en kannanir hafa sýnt að bændur eru í hópi tekjulægstu stétta samfélagsins. Taka þarf fyrirkomulag núverandi framleiðslustýringar og stuðnings við búvöruframleiðslu til gagngerrar endurskoðunar. Ung vinstri græn geta ekki með góðri samvisku stutt ótakmarkaðan innflutning á niðurgreiddum landbúnaðarvörum þegar hafðar eru í huga þær alvarlegu afleiðingar sem innflutningurinn gæti haft í för með sér fyrir innlenda landbúnaðarframleiðslu, afkomu allrar bændastéttarinnar og þúsundir launamanna sem eiga afkomu sína undir úrvinnslu landbúnaðarframleiðslu eða þjónustu við landbúnaðinn.

Ung vinstri græn telja mikla þörf á að stórefla rannsóknastarf í íslenskum sjávarútvegi. Nauðsynlegt er að veiðar okkar séu sjálfbærar og að ekki sé gengið á sameiginlegar auðlindir þjóðarinnar. Það er grundvallaratriði að tryggja sameign þjóðarinnar á náttúruauðlindum og endurskoða kvótakerfið frá grunni, sérstaklega með tilliti til smærri byggðarlaga sem byggja afkomu sína að mestu leyti á sjávarútvegi og smábátaútgerð. Kvótakerfið hefur ekki náð tilgangi sínum sem er að fiskistofnar byggist upp og skili hámarksafrakstri, þvert á móti er ástand stofnanna svipað eða jafnvel verra en fyrir tíma kvótakerfisins. Kvótakerfið hefur ennfremur stuðlað að því að auðæfi sem ættu að vera sameign þjóðarinnar hafa verið tekin frá henni og færð útvöldum auðmönnum og fyrirtækjum.

Íslenska ríkið þarf að styðja við ferðaþjónustu og hjálpa til við að markaðssetja ferðamannalandið Ísland á erlendum vettvangi. Það er hagsmunamál fyrir ferðaþjónustuna að varðveita þá auðlind sem óspillt íslensk náttúra er. Menningartengd ferðaþjónusta er vannýtt auðlind þar sem eru ótal sóknarfæri víða um land. Mikilvægt er að styðja við fólk sem vill nýta sér þessi tækifæri til atvinnusköpunar, ekki síst með tilliti til byggðarstefnu.

Ung vinstri græn benda á eftirfarandi leiðir til að stuðla að fjölbreyttu atvinnulífi

Atvinnulíf í sátt við umhverfið

• Að gert verði átak í rannsóknum á vistvænum orkugjöfum á borð við vindorku, sólarorku og virkjun sjávarfalla.

• Að dregið verði markvisst úr orkunotkun skipaflotans á aflaeiningu og hvatt til varkárni í umgengni við auðlindina og allt lífríki sjávar.

• Að fjölga störfum í tengslum við leiðsögn og fræðslu um umhverfi og náttúru, m.a. í þjóðgörðum og á öðrum friðlýstum svæðum.

• Að komið verði á fót nýjum starfsgreinum á sviði umhverfisfræða.

• Að lögð verði áhersla á að fullvinna afla, hætta brottkasti sjávarfangs og auka nýtingu alls lífræns úrgangs sem til fellur í sjávarútvegi jafnt á sjó og landi.

Sanngjarnar leikreglur í þágu alls samfélagsins

• Að spornað verði gegn vaxandi fákeppni í smásöluverslun og að hún færist í hendur svo fárra og stórra aðila að þeir nái kverkataki á birgjum og framleiðendum, þ.m.t. afurðasölu bænda.

• Að skattleggja sérstaklega gróða sem sprettur af nýtingarrétti atvinnurekenda á sameiginlegum auðlindum.

• Að leitað verði leiða til að draga úr flutningskostnaði útá landsbyggðina.

• Að tryggja öflugt eftirlit til að koma í veg fyrir að atvinnurekendur mismuni starfsmönnum sínum eða tryggi ekki örugg vinnuskilyrði.

Sveigjanleiki og aukin tækifæri

• Að leggja áherslu á að skapa störf án staðsetningar.

• Að áhersla verði lögð á að fötlun komi ekki í veg fyrir atvinnuþátttöku.

• Að skapa aukið svigrúm í framleiðslu landbúnaðarafurða og fyrir bændur til að markaðssetja sig og framleiðslu sína.

Tökum ábyrgð á framtíðinni

• Að lagt verði mat á þær orkulindir sem til greina kemur að nýta í fyrirsjáanlegri framtíð með tilliti til umhverfisáhrifa, heildarorkumagns, líklegs framleiðslukostnaðar og byggðaþróunar.

• Að komið verði á virkri beitarstjórnun í öllum landshlutum til að hindra ofbeit.

• Að tekinn verði upp sérstakur skattafsláttur fyrir sprotafyrirtæki og ný fyrirtæki í uppbyggingu.

• Að við verðlagningu raforku verði tekið fullt tillit til allra kostnaðarþátta, þ.á.m. fórnarkostnaðar náttúru vegna virkjana og annarra orkumannvirkja.

• Að rannsóknir á sjávarvistkerfum, nytjastofnum og áhrifum veiða og veiðiaðferða verði auknar.

Ung vinstri græn leggja m.a. áherslu á eftirtalið í atvinnuuppbyggingu og nýsköpun starfa

• Hágæða matvælaþjónustu og matvælaiðnað.

• Vatnsútflutning.

• Lyfja- og heilsuvöruiðnað.

• Vistvænan orkubúskap.

• Hugvits- og þekkingargreinar.

• Listiðnað og handverk.

• Margs konar virðisaukandi starfsemi tengd undirstöðugreinum eins og landbúnaði og sjávarútvegi.