Félagslegt réttlæti

Ung vinstri græn vilja að allir hafi jafnan rétt á því að lifa með reisn alla ævi án tillits til kynferðis, kynhneigðar, trúarbragða, litarháttar, uppruna eða annarra félagslegra þátta enda er um grundvallarmannréttindi að ræða. Það er sömuleiðis skýlaus krafa að hver og einn hafi rétt til að velja sér sína lífsförunauta án þess að þurfa að óttast einangrun, kúgun eða mismunun. Brýnt er að stemma stigu við fordómum með öflugri og upplýstri fræðslu í skólum, á vinnustöðum og í samfélaginu öllu.

Ung vinstri græn viðurkenna fjölbreytileika í samfélaginu og vilja ekki steypa alla í sama mót. Frávik eru fyrst og fremst samfélagslega ákvörðuð – samfélagið býr til aðstæður þar sem fólk upplifir sig sem frávik. Því þarf að breyta. Fyrirtæki, stofnanir, þjónustustaðir og fjölbýlishús eiga undantekningalaust að vera með aðgengi fyrir fatlað fólk.

Ung vinstri græn gera kröfu um raunverulegt trúfrelsi á Íslandi. Til að slíkt geti orðið er nauðsynlegt að aðskilja ríki og kirkju hið fyrsta með stjórnarskrárbreytingu. Ung vinstri græn hafna því að trúboð í opinberum stofnunum fái að viðgangast. Ríkisvald sem tekur ein trúarbrögð fram yfir önnur getur ekki starfað af hlutlægni.

Ung vinstri græn leggja áherslu á samfélagslegt öryggi sem felst í uppbyggingu öflugs velferðarkerfis fyrir alla og að félagslegt réttlæti sé leiðarljós í allri stefnumótun. Ung vinstri græn hafna hugmyndum um öryggi sem tryggja á með vopnavaldi og stríðstólum, og hafna því þar með að lögreglan beri vopn af nokkru tagi.

Fátækt er samfélagsmein sem Ung vinstri græn ætla að útrýma. Því miður hefur misrétti aukist í íslensku samfélagi á síðustu árum. Með samdrætti í félagslegri aðstoð og aukinni gjaldtöku í mennta- og heilbrigðiskerfinu stefnir í síaukna stéttskiptingu í íslensku samfélagi þar sem tekjulítið fólk hefur ekki lengur kost á að nýta sér grunnþjónustu. Ung vinstri græn vilja stemma stigu við þessari þróun og leggja þess vegna áherslu á gjaldfrjálsa velferðarþjónustu og jafnt aðgengi allra að þeirri þjónustu. Heimilisleysi er óásættanlegt í velferðarsamfélagi. Það eru grundvallarmannréttindi að fólk hafi þak yfir höfuðið, geti fætt sig og klætt. Það á ekki að þurfa að treysta á að sjálfboðasamtök eða trúfélög veiti þjónustu. Hið opinbera skal tryggja slíka þjónustu.

Ríkið þarf að axla sína ábyrgð og hefja strax uppbyggingu og endurbætur á samgöngum til þess að tryggja landsmönnum jafnt aðgengi að þjónustu. Góð fjarskipti og samgöngur eru grundvöllur þess að byggð þrífist um allt land. Ung vinstri græn vilja að grunnnet fjarskipta- og orkudreifingarkerfisins sé í eigu þjóðarinnar og sama verðskrá gildi fyrir alla landsmenn. Það er skýlaus krafa að öllum landsmönnum verði tryggður aðgangur að háhraða internetþjónustu og að kostnaður á vörum og þjónustu sé ekki meiri í dreifbýli en þéttbýli.

Ung vinstri græn vilja að skattkerfinu sé beitt í þágu jöfnuðar og félagslegs réttlætis. Á undanförnum áratugum hefur frjálshyggjumönnum tekist að auka verulega skattbyrði þess fólks sem hefur lægstu tekjurnar. Þessu þarf að vinda ofan af á næstu árum og ráðast í breytingar á skattkerfinu sem hlífir tekjulágu fólki. Meðal leiða sem á að skoða í þeim efnum er hækkun persónuafsláttar, þrepaskipting fjármagnstekjuskattar þar sem skattar á umtalsverðar fjármagnstekjur hækka og beiting hátekjuskatta sem ekki ná til lág- og millitekjuhópa.

Ung vinstri græn leggja til eftirfarandi leiðir til að stuðla að félagslegu réttlæti:

Jafn réttur og tækifæri um land allt

• Að einbreiðum brúm á þjóðvegi 1 verði útrýmt og lokið við að leggja bundið slitlag á þjóðveg númer 1.

• Að sektir fyrir umferðalagabrot verði tekjutengdar.
  

• Að leitast verði við að búa til heildstæð atvinnusvæði með samgönguúrbótum, til dæmis með jarðgangnagerð, þar sem umhverfisaðstæður leyfa.

• Að björgunarþyrlur séu staðsettar í hverjum landsfjórðungi.

• Að öllu fjárráða fólki sé tryggt sanngjarnt aðgengi að lánsfé.

• Að tekið verði til athugunar að koma aftur á strandsiglingum með það að markmiði að tryggja örugga og hagkvæma flutninga.

Samhjálp og virðing

• Að lögð verði áhersla á að koma á fót nauðsynlegum langtíma úrræðum fyrir heimilislausa sem hafa ílengst í neyðarskýlum. Neyðarskýlin eru ekki ætluð sem framtíðarheimili neins.

• Að ríkið axli ábyrgð svo að foreldrar fatlaðra og langveikra barna fái þá hjálp frá opinberum aðilum sem þeir þarfnast.

• Að tryggt verði að fötluðu fólki sé ekki mismunað fjárhagslega eða það svipt sjálfræði yfir fjárhag sínum.

• Ung vinstri græn gera kröfu um að íslenskt táknmál verði viðurkennt sem fyrsta mál heyrnarlausra, heyrnarskertra og daufblindra. Einnig að í námsskrá framhaldsskóla sé gert ráð fyrir því að heyrnarlausir, heyrnarskertir og daufblindir læri erlent táknmál til að auka tækifæri þeirra til jafns við aðra.

• Að allir menntaskólar hafi á sínum snærum að minnsta kosti tvo táknmálstúlka svo að heyrnarlausir, heyrnarskertir og daufblindir hafi ótakmarkað val þegar kemur að menntun.

Jafnrétti og frelsi í trúmálum

• Breyta skal ákvæðum laga um aðild að trúfélögum á þann veg að sjálfkrafa skráning barns í trúfélag móður við fæðingu verði afnumin.
• Afnema skal 125. grein almennra hegningarlaga, lög um guðlast, sem hljóðar svo: „Hver, sem opinberlega dregur dár að eða smánar trúarkenningar eða guðsdýrkun löglegs trúarbragðafélags, sem er hér á landi, skal sæta sektum eða [fangelsi allt að 3 mánuðum].1) Mál skal ekki höfða, nema að fyrirlagi saksóknara.”
• Lífsskoðunarfélög sem gegna sama félagslega hlutverki og trúfélög öðlist sömu lagalegu réttindi og þau.
• Virða ber réttindi trúfélaga til að ráða trúaruppeldi barna sinna.
• Það skulu vera ein hjúskaparlög á Íslandi.