Ályktanir landsfundar UVG 2009

Stjórnvöld beitir sér fyrir austurrísku leiðinni

Landsfundur Ungra vinstri grænna, haldinn á Hvolsvelli 26.-27. september 2009, leggur ríka áherslu á að stjórnvöld beiti sér fyrir upptöku austurrísku leiðarinnar, að lögreglunni verði veitt heimild til að leggja tafarlaust nálgunarbann á ofbeldismenn og fjarlægja þá af heimilum. Slík breyting myndi auka öryggi þeirra sem að verða fyrir ofbeldi inná heimilum sínum. Mikilvægt er að slíkum breytingum fylgi félagsleg úrræði s.s. stuðningur við þolanda og ráðgjöf fyrir bæði þolanda og geranda.

Trúfrelsisályktun landsfundar VG ítrekuð

Landsfundur Ungra vinstri grænna, haldinn á Hvolsvelli 26.-27. september 2009, vill minna flokksforystu Vinstri grænna á ályktun um jafnrétti og frelsi í trúmálum sem samþykkt var á landsfundi flokksins í mars síðastliðnum og hvetja þau til að hrinda aðgerðunum í framkvæmd.

Landsfundurinn ályktaði að stefna skuli að aðskilnaði þjóðkirkju og ríkisvalds og lagði til ýmsar aðgerðir til að stuðla að jafnrétti og frelsi í trúmálum Íslendinga. Hér er um að ræða réttlætismál sem að kostar mjög lítið sem er óneitanlega jákvætt á þeim erfiðu tímum sem Íslendingar ganga nú í gegnum. Þær aðgerðir sem um ræðir eru eftirfarandi:

• Breyta skal ákvæðum laga um aðild að trúfélögum á þann veg að sjálfkrafa skráning barns í trúfélag móður  við fæðingu verði afnumin.
• Afnema skal 125. grein almennra hegningarlaga, lög um guðlast, sem hljóðar svo: „Hver, sem opinberlega dregur dár að eða smánar trúarkenningar eða guðsdýrkun löglegs trúarbragðafélags, sem er hér á landi, skal sæta sektum eða [fangelsi allt að 3 mánuðum].1) Mál skal ekki höfða, nema að fyrirlagi saksóknara.“
• Lífsskoðunarfélög sem gegna sama félagslega hlutverki og trúfélög öðlist sömu lagalegu réttindi og þau.
• Virða ber réttindi foreldra til þess að ráða trúaruppeldi barna sinna. Því þarf að tryggja hlutlausa fræðslu um trúarbrögð í skólum, og koma í veg fyrir að einstakir trúarhópar geti farið inn í skólana og boðað trú sína þar. Vilji börn taka þátt í trúarlegu starfi er eðlilegast að það fari fram á vegum viðkomandi trúfélags, utan opinberra stofnanna. Einnig ber að gæta þess að kennsluefni í trúarbragðafræðum sé hlutlaus fræðsla um trú í stað boðunar.
• Það skulu vera ein hjúskaparlög á Íslandi. Það er vandséð hvernig á að réttlæta það að í jafnréttissamfélagi séu tvenn hjúskaparlög, önnur fyrir gagnkynhneigða en hin fyrir samkynhneigða. Eðilegast væri að breyta hjúskaparlögunum og tala um hjúskap tveggja lögráða einstaklinga frekar en hjúskap karls og konu eins og í núverandi hjúskaparlögum. Þannig myndu ein einfaldari og gagnsærri lög gilda fyrir alla.

Ályktun um kynþáttafordóma

Landsfundur Ungra vinstri grænna, haldinn á Hvolsvelli 26.-27. september 2009, lýsir yfir þungum áhyggjum af fréttum sem berast af auknum fordómum í garð útlendinga hér á landi. Nýlegar fréttir af mismunun mæðrastyrksnefndar á grundvelli þjóðernis og yfirlýsingar um innflytjendur frá grunnskólakennara í bloggheimum eru dæmi um slíkt. Á tímum þenslu og sýndarmennsku voru störf erlendra verkamanna vel þegin. Nú þegar raunveruleikinn blasir við virðist annað hljóð vera komið í kútinn. Stöndum vörð um mannréttindi og stöðvum alla mismunun.

Endurskoðuð afstaða til hústöku

Landsfundur Ungra vinstri grænna, haldinn á Hvolsvelli 26.-27. september 2009, krefst þess að félagshyggjuríkisstjórn Vinstri grænna og Samfylkingar endurskoði stefnu hins opinbera til hústökufólks. Fjöldi  bygginga standa auðar og tilbúnar til niðurrifs á meðan margir borgarar gætu notið húsaskjóls þar eða nýtt undir félagslega starfsemi. Ung vinstri græn telja að nýtingaréttur eigi að vera eignarrétti æðri og sjá ekkert að því að þá sem vanti þak yfir höfuðið dvelji í yfirgefnum húsum.

Hústökur tíðkast víða í Evrópu og með samvinnu yfirvalda geta þær stuðlað að því að gömul hús fái viðeigandi viðhald í stað þess að grotna niður. Með því móti mætti sporna gegn sinnuleysi húseiganda sem jafnvel nýta sér ástand hússins sem vopn í baráttu fyrir breyttu deiliskipulagi.

Landsfundur Ungra vinstri grænna hvetur Alþingi til að mynda lagalega umgjörð til að heimila hústökur, hugsanlega með hollensk lög til hliðsjónar, þar sem að uppfylltum ákveðnum skilyrðum er löglegt er að taka yfir hús ef það hefur staðið autt í tólf mánuði og ljóst þykir að eigandi þess noti það ekki í nánustu framtíð. Ennfremur leggur landsfundur til að hefðarlög verði endurskoðuð með það að markmði að stytta hefðartímann.

Konur í kreppu

Landsfundur Ungra vinstri grænna, haldinn að Hvolsvelli 26.-27. september 2009, hvetur ríkisstjórn VG og Samfylkingar til að nýta þau einstöku sóknarfæri sem gefast í kvenfrelsismálum hér á landi með myndun fyrstu femínísku ríkisstjórnarinnar á Íslandi.

Reynslan sýnir að kreppur bitna yfirleitt verst á þeim sem veikastir eru fyrir. Bilið milli ríkra og fátækra breikkar og sama gildir um misrétti milli kynja. Í stað þess að eyða næstu árum í varnarbaráttu til að verja þau réttindi sem konur hafa áunnið sér og passa að staða kvenna versni ekki vilja Ung vinstri græn að ríkisstjórnin nýti þessi tímamót til að koma á kynjabyltingu í valdakerfi Íslands.

Það er mikið verk óunnið. Það er t.d. til skammar að ríkisstjórn sem kennir sig við kvenréttindi sé ekki enn búin að skipa í Jafnréttisráð og að formaður Jafnréttisvaktarinnar hafi nýverið sagt af sér vegna áhugaleysis félagsmálaráðherra um starfið. Ung vinstri græn lýsa jafnframt yfir vonbrigðum sínum með að flokkarnir hafi ekki náð að sameinast um að tryggja jafna kynjaskiptingu ráðherraembætta og skora á ríkisstjórnina að bæta úr því þegar stokkað verður upp í stjórnarráði Íslands.   

Ályktun um húsnæðismál

Landsfundur Ungra vinstri grænna, haldinn á Hvolsvelli 26. – 27. september 2009, leggur til að ríkisstjórnin gefi fólki með húsnæðislán tækifæri til að breyta lánum í leigusamninga með réttindum eins og best gerist á norðurlöndunum þar sem réttindi leigjenda er mun meiri en gerist hér á landi. Einnig væri hægt að auðvelda verktökum að koma tómu húsnæði undir þetta fyrirkomulag. Þannig getum við skapað viðbót við núverandi leigumarkað með því að tryggja þeim sem það kjósa öruggt og boðlegt húsnæði á viðráðanlegu verði. Leigumarkaður á félagslegum grunni verður þannig raunhæfur kostur fyrir fólk sem er orðið langþreytt á núverandi kerfi sem er frekar sniðið að þörfum lánastofnanna en þörfum þeirra sem eru að kaupa húsnæði. Núverandi staða á húsnæðismarkaði veitir stjórnvöldum gríðarlegt tækifæri að umbylta núverandi húsnæðiskerfi. Ung vinstri græn vilja hvetja ríkisstjórnina til þess að þora að gera róttækar breytingar á kerfinu í þágu almennings í landinu.

Ályktun um velferðarmál

Landsfundur Ungra vinstri grænna, haldinn á Hvolsvelli 26.-27. september 2009, hvetur ríkisstjórn Vinstrihreyfingarinnar – græns framboðs og Samfylkingar til að forgangsraða í þágu velferðar-, heilbrigðis- og menntamála í yfirstandandi fjárlagagerð til að tryggja samfélagslegt öryggi.

Ung vinstri græn átta sig á því að staða ríkisfjármála er mjög erfið og að sársaukafullar niðurskurðaraðgerðir eru framundan. Því skiptir höfuðmáli að vandað sé til forgangsröðunar í ríkisrekstri.  

Öflugt velferðarkerfi er nauðsynlegt til að byggja upp úr rústum þess gríðarlega efnahagshruns sem átti sér stað eftir 18 ára valdatíð Sjálfstæðisflokks og þeirra meðseku.

Ályktun um stóriðju

Landsfundur Ungra vinstri grænna, haldinn á Hvolsvelli 26.-27. september 2009, skorar á íslensk stjórnvöld að hafa hugmyndafræði sjálfbærrar þróunar í öndvegi við atvinnuuppbyggingu á Íslandi. Ung vinstri græn ítreka andstöðu sína við álversframkvæmdir í Helguvík og hvetja iðnaðarráðherra til að hindra hugsanlegt eignarnám á bökkum Þjórsár og virkjun hennar. Ennfremur fagna Ung vinstri græn því að viljayfirlýsing um álver á Bakka við Húsavík hafi ekki verið framlengd.

Sú stóriðjustefna sem rekin hefur verið á Íslandi hefur ekki aðeins valdið óafturkræfum náttúruspjöllum heldur einnig usla í efnahagslífi landsins. Hún hefur ekki valdið stöðugleika, heldur sveiflum, í efnahagslífinu og tímabundinni þenslu með bakslagi á eftir. Það er mikið hagsmunamál fyrir almenning að atvinnuuppbygging verði með fjölbreyttum hætti og að orkuauðlindir landsins verði ekki undirlagðar af starfsemi mengandi stóriðju.

Það er fjarri lagi að hlutverk Íslendinga sé að sjá skítafabrikkum fyrir „hreinni“ orku. Nær væri að nýta innlendar auðlindir til breytinga á innlendri orkunotkun, úr mengandi brennslu í vistvænni orkuform, með breyttri orkunotkun fyrir bíla, skip og fleira. Þegar við höfum uppfyllt þær skyldur okkar, getum við farið að huga að því að veita öðrum aðgang að orku okkar. Fram að því verðum við að gera þær kröfur til erlendra iðjuhölda að þeir leiti vistvænni orkugjafa fyrir sína starfsemi erlendis. Af nógu er að taka þar ef viljinn er fyrir hendi.

Ályktun um ESB

Landsfundur Ungra vinstri grænna, haldinn á Hvolsvelli 26.-27. september 2009, telur hagsmunum Íslands betur borgið utan Evrópusambandsins. Ung vinstri græn byggja stefnu sína á fjórum meginstoðum  Ungra vinstri grænna en þær eru félagslegt réttlæti, kvenfrelsi, umhverfisvernd og friðarstefna og telja Evrópusambandið ekki samræmast þeim gildum. Ung vinstri græn hvetja stjórnvöld til að halda yfirstandandi umsóknarferli um aðild að sambandinu opnu og gegnsæju og geri þjóðinni þannig kleift að taka upplýsta ákvörðun þegar kemur að því að bera aðildarsamning undir þjóðaratkvæði.

Ályktun um NATO

Landsfundur Ungra vinstri grænna, haldinn á Hvolsvelli 26.-27. september 2009,  leggur ríka áherslu á að Ísland komi ekki nálægt hernaði heldur berjist gegn honum í öllum birtingarmyndum og taki upp heildstæða friðarstefnu. Landsfundur Ungra vinstri grænna krefst þess því að Ísland gangi úr NATO áður en núverandi kjörtímabili lýkur og að Varnarmálastofnun verði lögð niður í heild sinni.

Íslendingar eiga að leggja áherslu á að berjast fyrir því að friðsamlegum úrræðum verði beitt í samskiptum milli þjóða. Stríð hefur í för með sér kúgun, líkamlegt, kynferðislegt og andlegt ofbeldi, fátækt, hungur, sjúkdóma, sársauka og hatur, svo fátt eitt sé nefnt. Það er Íslendingum til vansa að leggja lag sitt við félagsskap á borð við NATO og aðra stríðsherra, sem gera heiminn að óöruggari og verri stað til að lifa á frekar en betri. Ung vinstri græn leggja ríka áherslu á að ríkisstjórn Vinstri grænna og Samfylkingar hverfi frá utanríkisstefnu hægrimanna sem byggist á þjónkun við stórveldi og stríðsherra, en leggi þess í stað áherslu á að aðstoða ríki sem hafa orðið illa úti vegna átaka.

Ung vinstri græn telja brýnt að hlutleysi Íslands gagnvart stríðsátökum verði bundið í lög. Þannig verði tryggt að hvorki Alþingi né önnur stofnun og síst af öllu einstakir ráðamenn geti skuldbundið Ísland í stuðningi við stríðsrekstur.

Endurreisn Íslands

Landsfundur Ungra vinstri grænna, haldinn á Hvolsvelli 26.-27. september 2009,  ályktar að eftirfarandi atriði séu mikilvægust við endurreisn íslensks efnahagslífs, eftir hrun þess af völdum frjálshyggju hægristefnu:

• Að velferðarkerfið verði varið, þannig að tryggt sé að allir landsmenn geti notið viðunandi lífskjara og haldi mannlegri reisn þrátt fyrir efnahagsleg áföll.
• Að öryggi fjölskyldna sé tryggt með húsnæði fyrir alla; eflingu félagslegs húsnæðiskerfis og varanlegu leiguhúsnæði.
• Að undið verði ofan af þeim stórauknu álögum á lán heimilanna sem komu til vegna efnahagslegrar óstjórnar undangengin ár og afleiðingar hruns fjármálakerfis landsins.
• Að sjálfvirkar hækkanir á lánum verði afnumdar, með afnámi vísitölutryggingar og gjaldeyrisviðmiðunar og vöxtum verði haldið í skefjum.
• Að gætt verði aukins jafnréttis milli lántakenda og lánveitenda þannig að lánveitendur beri sanngjarnan hluta lánaáhættunnar en hún hvíli ekki öll á herðum lántakenda.
• Að þrengt verði að heimildum lánveitenda til að krefjast annarra veða en lán voru veitt til. Þannig taki lánveitendur sinn skerf af tapi vegna lækkaðs verðmætis þeirra eigna sem lánað var til. Heimili fólks verði tryggð gegn fjárnámi vegna annarra skulda þar sem veð hrökkva ekki til, svo sem vegna eftirstöðva bílakaupalána.
• Að orkuauðlindir landsins verði nýttar á sjálfbæran og umhverfisvænan hátt til að auka vistvæna orkunýtingu.
• Að við ákvarðanatöku um ráðstöfun innlendrar orku verði forgangsröðin sú að efla vistvæna, innlenda framleiðslu, skipta úr mengandi orkugjöfum í aðra vistvænni og sjá íslenskum heimilum og atvinnulífi fyrir hagkvæmu orkuverði.
• Að við val á virkjanaúrræðum og nýrri atvinnustarfsemi verði náttúruvernd og sjálfbærni höfð í öndvegi.
• Að skotið verði traustari fótum undir íslenskt atvinnulíf með áherslu á aukna fjölbreytni, nýtingu auðlinda í heimabyggð og bætta grunn-, framhalds- og endurmenntun.
• Að stutt verði við nýsköpun í grunnatvinnugreinum, landbúnaði, sjávarútvegi og iðnaði þar sem frumverðmætasköpun á sér stað. Lögð verði áhersla á bætta og sjálfbæra nýtingu náttúrugæða og eflingu innlendrar framleiðslu.
• Að stutt verði við nýsköpun í tæknigreinum, hugvísindum og ferðaþjónustu.
• Að markvisst verði unnið að því að Íslendingar verði sjálfum sér nægir í framleiðslu brýnustu nauðsynja svo sem matvæla og orku, og jafnframt  að útflutningsgreinar verði efldar.
• Að gert verði upp á ljósan og heiðarlegan hátt við orsakir og afleiðingar þeirrar efnahagslegu kollsteypu sem varð fyrir ári síðan. Bæði þarf að skýra þá pólitísku og hagfræðilegu stefnu sem uppbygging hrunsins byggðist á, þá kerfislægu veikleika sem stjórnunarstefnan fól í sér og þá viðskiptalegu bresti og glæpsamlega athæfi sem þreifst í skjóli þess.
• Að þeir sem áttu þátt í og báru ábyrgð á því félagslega og fjárhagslega tjóni sem efnahagshrun landsins hefur kallað yfir almenning, sæti ábyrgð og eftir atvikum refsingum vegna athæfis síns.