Hugleiðing um orðanotkun
Í gær, þann 27. júlí 2010, átti ýmislegt sér stað í henni veröld. Af atburðum hér innanlands má nefna það að ríkisstjórn Vinstri grænna og Samfylkingar komst að niðurstöðu í Magma málinu svokallaða. Loksins, myndu margir segja, enda um umdeilt og gríðarlega mikilvægt mál að ræða. Fleira var þó í fréttum í gær. Kristni Hrafnssyni, fréttamanni Ríkisútvarpsins, var t.a.m. tjáð að ráðningarsamningur hans, sem rennur út í lok ágúst, yrði ekki framlengdur. Kristni var ekki gefin upp nein sérstök ástæða fyrir þessu, en hann er nú staddur í Lundúnum þar sem hann vinnur að málum tengdum Wikileaks. Er það vel og leyfir greinarhöfundur sér að fullyrða að missirinn sé Ríkisútvarpsins. Innlendum fréttaannál fyrir þriðjudaginn 27. júlí 2010 er þó ekki lokið; lögreglan á höfuðborgarsvæðinu handtók friðarsinna einn sem vann sér það til saka að sitja á gangstétt við bandaríska sendiráðið. Maðurinn neitaði ennfremur að fara að tilmælum lögreglumanna sem mæltust til þess að hann færði sig á gangstéttina hinum megin við Laufásveginn (þa ku víst vera mun betra að sitja á þeirri stétt).
Á erlendum vettvangi var líka af nógu að taka. Á serbneska þinginu var samþykkt þingsályktunartillaga þess efnis að Serbar viðurkenni aldrei sjálfstæði Kosovo. Með þessu fóru fulltrúar serbneska þingsins gjörsamlega á svig við úrskurð Alþjóðadómstólsins í Haag, sem í síðustu viku komst að þeirri niðurstöðu að sjálfstæðisyfirlýsing Kosovo frá árinu 2008 bryti ekki í bága við lög. Í erlendum fréttum mátti líka lesa um væntanlega fjárhagsaðstoð við Kirgistan, en ríki heims hafa fallist á að verja 1,1 milljarði Bandaríkjadollara í aðstoð við Kirgisa á næstu þrjátíu mánuðum. Því ber að fagna. Síðast en ekki síst ber að minnast á fréttirnar sem líklega hafa verið kveikjan að gangstéttarsetu mannsins er frá var greint hér að ofan; fréttir af því að samkvæmt skjölum sem Wikileaks hefur undir höndum bendi allt til þess að NATO hafi framið stríðsglæpi í Afganistan.
Fátt vakti þó meiri athygli en „tussufíni tölvupósturinn“ sem lak á netið úr tölvu aðstoðarmanns menntamálaráðherra. Gárungarnir voru ekki lengi að taka við sér og gagnrýni barst úr ýmsum áttum. Aðstoðarmaðurinn var umsvifalaust uppnefndur spunameistari og ýmislegt annað sem ekki er þess vert að hafa eftir. Efni tölvupóstins, það hvernig málið skyldi kynnt fyrir fjölmiðlum fyrir blaðamannafundinn, var gagnrýnt en það var þó ekkert í líkingu við gagnrýnina á orðið eina sem skók netheima það sem eftir lifði dags og kvölds. Tussufínt. Upphrópanirnar voru aðallega í þá átt að orðanotkun sem þessi væri ekki sæmandi manni sem gegnir embætti aðstoðarmanns ráðherra. Um slíkt ætlar greinarhöfundur sér ekki að fella neinn dóm en veltir því um leið fyrir sér hvað það sé við þetta orð sem fari svo fyrir brjóstið á landsmönnum.
Það er reyndar þekkt staðreynd að velflest slanguryrði yfir kynfæri kvenna eru enn notuð í niðrandi merkingu og eru í flestum tilfellum notuð til þess að niðurlægja þann sem fyrir orðahríðinni verður. Þannig er orðið píka oft notað um fólk, í neikvæðri merkingu. Sama má segja um orð eins og kunta, láfa og pussa. Neikvæð samheiti yfir orðið getnaðarlimur eru hinsvegar fá, ef einhver. Þar eru samheitin í jákvæðari kantinum: göndull, riddari og böllur, svo einhver séu nefnd. Það hefði því verið fróðlegt að sjá hver viðbrögðin hefðu orðið, hefði aðstoðarmaðurinn sagst vera göndulglaður með niðurstöðuna eða jafnvel lýst því yfir að hún væri tittlingsfín. Svo mjög er kvenfyrirlitningin bundin í málvitundina að margt fólk sem ég þekki roðnar þegar það segir orðið píka; þar er augljóslega um eitthvað skammarlegt að ræða. Þó höfum við konur allar eina slíka. Þvert á það sem flestir halda fram, sé ég í þessu tussufína máli ákveðið tækifæri til að lyfta slanguryrðum yfir kynfæri kvenna á hærra plan og um leið taka enn eitt skrefið í átt til þess að við konur stöndum jafnfætis körlunum. Það verði bara hið besta mál að vera ánægð með sína píku. Mikið verð ég nú glöð þegar það loksins gerist. Alveg kuntukát.
Guðrún Axfjörð Elínardóttir
höfundur er varaformaður Ungra vinstri grænna