Alþjóðlegur baráttudagur verkalýðsins
Hugleiðingar í tilefni af 1. maí
Á baráttudegi verkalýðsins 1. maí er við hæfi að líta yfir farin veg og setja hlutina í samhengi. Sífellt færri láta sig verkalýðsbaráttuna varða og 1. maí er orðinn eins og hver annar frídagur sem fólk nýtir til að fara með fjölskyldunni í sund og fá sér ís. Til hvers að fara í kröfugöngu? Fyrir hverju á eftir að berjast? Samverustundir með fjölskyldunni eru að sjálfsögðu af hinu góða, en gleymum ekki fyrir hvaða sakir launafólk á hvíldarrétt, helgarfrí, sumarorlof, veikindarétt og lífeyrissjóði. Atvinnurekendur færðu ekki launafólki þessi réttindi á silfurfati og ekki komu þau af sjálfu sér. Það er mikilvægt að muna að fyrir þessum réttindum börðust bæði verkalýðshreyfingin og kvennahreyfingin.
Framlag kvennahreyfingarinnar
Framlag kvennahreyfingarinnar til bættra kjara kvenna á vinnumarkaði má ekki gleymast. Kvennahreyfingin barðist fyrir mikilvægum og nauðsynlegum réttindum kvenna svo sem kosningarétti og í kjölfarið fylgdi baráttan fyrir réttindum kvenna á vinnumarkaði s.s fæðingarorlofi, dagvistun barna og sömu launa fyrir sömu vinnu. Margt hefur áunnist í baráttunni, fæðingarorlof foreldra og opinberir leikskólar eru dæmi um það. En sumstaðar er ennþá langt í land eins og launamunur kynjanna sýnir svart á hvítu, kynjaður vinnumarkaður er enn við lýði, hefðbundin kvennastörf eru ekki metin til sömu launa og hefðbundin karlastörf og fæð kvenna í stjórnunarstöðum er ólíðandi. Það er erfitt að brjóta glerþakið og þar skiptir samtakamáttur og barátta launafólks ennþá miklu máli.
Til hvers að fara í kröfugöngu?
Barátta launafólks og samtakamáttur þeirra er mjög mikilvægur nú á tímum efnahagsþrenginga og niðurskurðar á flestum sviðum. Þau réttindi sem launafólk hefur þarf að verja svo að þeim verði ekki vegið. Fyrir þeim var barist og því má aldrei gleyma. Laun fjölmargra hafa verið lækkuð eftir hrunið auk þess sem skemmst er að minnast þegar stjórnvöld hugðust stytta fæðingarorlof um mánuð, þrátt fyrir að hafa skert það töluvert áður. Það er erfitt að berjast fyrir réttindum sínum þegar fleiri þúsund manns eru án atvinnu og óttinn um atvinnumissi er ríkjandi. Það má ekki verða þannig að núverandi efnahagsástand leiði til stórfelldrar kjaraskerðingar launafólks, sérstaklega þeirra sem lægst hafa launin.
Alþjóðlegur baráttudagur verkalýðsins 1. maí skipar mikilvægan sess í baráttu launafólks fyrir bættum réttindum og launum sem duga til framfærslu. En þátttaka í aðgerðum á 1. maí er líka leið til að votta þeim sem ruddu brautina virðingu sína minnast þess með stolti að það sem áunnist hefur í réttindabaráttu launafólks er ekki sjálfsagt og gefið.Elín Sigurðardóttir
höfundur situr í stjórn UVG og skipar 4. sætið á lista VG fyrir borgarstjórnarkosningarnar í Reykjavík
Greinin birtist á Smugunni 1. maí 2010