31.10.2009 Kolbrún Ýrr Rolandsdóttir

Aðstandendur sjúklings

Að vera aðstandandi sjúklings með lífshættulegan sjúkdóm getur verið mjög krefjandi. Fólk verður vissulega fyrir miklu áfalli og það getur enginn verið almennilega undirbúinn undir það að fjölskyldumeðlimur greinist með slíkan sjúkdóm.  Ákveðið ferli fer í gang og í sumum tilfellum hefst það á skjótri reiði og um leið vakna ótal spurningar, s.s. „af hverju mín fjölskylda?“  Mikil óvissa myndast, vitneskja um sjúkdóminn og lífslíkur eru kannski ekki miklar, allt virðist vera í lausu lofti, maður verður dofinn og forgangsröðun í lífinu gjörbreytist. Það er því mikilvægt fyrir vini og vandamenn að veita nánustu aðstandendum andlegan stuðning. Að vita af hjálp sem er í boði getur skipt sköpum, þó að fólk notfæri sér hana ekki endilega fyrst um sinn. Því að ef eitthvað kemur upp á, þurfi maki sjúklings t.d. hjálp við að koma börnunum í skólann, hjálp við að fylla út umsóknir eða jafnvel bara félagsskap, getur verið gott að vita að vilji fólks til að hjálpa sé til staðar. Það er mikil ábyrgð fólgin í að vera maki sjúklings. Viðkomandi þarf ekki einungis að vera til staðar fyrir maka sinn, væntanlega fylgja honum í læknisskoðanir og sjá um öll mál heimilisins nú einsamall, heldur þarf að gæta þess að hlúa líka að eigin heilsu, andlegri og líkamlegri. Streitan getur gert vart við sig og fólk keyrir sig út.

Það er ekki hægt að ætlast til þess að allt gangi sinn vanagang á þeim heimilum sem lenda í slíkum aðstæðum. Vissulega þurfa allir meðlimir að leggjast á eitt til að láta hlutina ganga en það er ekki auðvelt án utanaðkomandi hjálpar. Börn og unglingar þroskast mjög við þetta ferli. Þau þurfa að verða mjög sjálfstæð á stuttum tíma og hjálpa sér sjálf en þurfa vissulega á andlegum stuðningi að halda. Því þyrfti sérfræðiaðstoð að standa aðstandendum til boða endurgjaldslaust.  Ég skora eindregið á skólastofnanir að taka sérstakt tillit til barna og unglinga sem lenda í slíkum áföllum og einnig vinnustaði maka sjúklinga. Það er mjög misjafnt hvernig er tekið á svona málum og í mörgum tilfellum vantar skilning. Það hefur sýnt sig að vinnustaður sjúklings sýnir oftar en ekki fullan skilning á veikindunum en vinnustaður maka getur verið ósveigjanlegur. Finni aðstandendur sjúklings sig í þessum aðstæðum, má t.d. benda á að félagsráðgjafar geta hjálpað við að halda utan um þau mál sem snúa að réttindum sjúklinga og aðstandenda þeirra.

Ég vil nýta tækifærið og hrósa félagsráðgjafa ráðgjafaþjónustu Krabbameinsfélagsins, Gunnjónu Unu Guðmundsdóttur, fyrir vel unnin störf í þágu fjölskyldu minnar.

Kolbrún Ýrr Rolandsdóttir
Höfundur er meðstjórnandi Ungra vinstri grænna

Greinin birtist í Fréttablaðinu fimmtudaginn 22. október

Senda grein