Stöðugleikasáttmálinn - von um betri tíð
Það er ljóst að stöðugleikasáttmáli Alþýðusambands Íslands, Bandalags háskólamanna, BSRB, Kennarasambands Íslands, SSF, Samtaka atvinnnulífsins, ríkisstjórnarinnar og Sambands íslenskra sveitarfélaga, er gerður við mjög erfiðar aðstæður. Samningurinn sem felur í sér samkomulag um aðgerðir til að stuðla að endurreisn atvinnulífsins, snertir 150.000 launþega, eða 90% af vinnumarkaðnum.
Helstu atriði samningsins eru þau að kjarasamningar verða framlengdir til loka nóvember 2010, staða skuldugra heimila verður bætt, farið verður í stórframkvæmdir til að tryggja aukna atvinnu, skilyrði verða sköpuð til vaxtalækkunar og stefnt að afnámi gjaldeyrishafta sem fyrst. Einnig verður unnið gegn svartri atvinnustarfsemi og misnotkun atvinnuleysisbóta.
Samningsaðilar settu sér markmið sem sýna mikinn metnað en kannski fullmikla bjartsýni. Þau voru m.a. að í lok árs 2010 verði verðbólga ekki yfir 2,5%, halli hins opinbera verði ekki meiri en 10,5% af VLF, dregið hafi úr gengissveiflum, gengið styrkst og hafi nálgast jafnvægisgengi og að vaxtamunur við evrusvæðið verði innan við 4%.
Hvort okkur tekst að verja velferðarkerfið, standa vörð um menntakerfið, koma í veg fyrir skerðingu tryggingabóta eða frekari skattahækkanir, hlýtur að ráðast að því hversu hratt markmið þessa sáttmála um endurreisn efnahags- og atvinnulífs nást. Ef skilyrði skapast fyrir aukinni fjárfestingu innlendra sem erlendra aðila, auknum hagvexti og nýrri sókn í atvinnumálum er von til að slíkt takist. Lækkun vaxta, afnám gjaldeyrishafta og endurskipulagning á eignarhaldi bankanna eru lykilatriði í þessu samhengi.
Ef maður teygir sig til stjarnanna, kemst maður hálfa leið. Markmiðin eru kannski bjartsýn en við komumst langt með því að vinna að þeim statt og stöðugt. Töfralausnir eru ekki til. Næstu ár og misseri verða erfið og það eina í stöðunni er að bíta á jaxlinn og reyna að komast í gegnum erfiðleikana saman. Stöðugleikasáttmáli ríkisstjórnarinnar og aðila vinnumarkaðarins er skref í rétta átt og gefur okkur von um betri tíð.