Þjónusta sveitarfélaga
Breytingar í skipulagningu sveitarfélaga eru þarfar nú sem aldrei fyrr. Þjónustan sem einstök sveitarfélög hafa tekið við á sínu svæði, grundvallar heilbrigðisþjónusta, ummönnun aldraða og fatlaðra, og leik- og grunnskólakerfið allt, er gríðarlega umfangsmikið. Það liggur í augum uppi að minnstu sveitarfélögin geta engan veginn staðið undir slíkri kostnaðaraukningu, enda er heldur engin skynsemi í því að ætlast til þess að þau geri það.
Það sem sveitir landsins þarfnast er endurskipulagning. Það einfaldlega gengur ekki að ætlast til þess af t.d. 150 manna sveitarfélagi að vera með fólk í vinnu við umönnun á sínu svæði, þar sem aðeins 2-3 þurfa aðstöðu og það þyrfti að hafa jafn marga í vinnu við að annast þá. Ef 300 manna sveitarfélagið við hliðina á að gera það sama og svo koll af kolli er voðinn vís. Hvert sveitarfélag getur ekki og ætti ekki að þurfa að teygja sig út að ystu nöf til að veita þjónustu sem er nú þegar til staðar í nánustu þéttbýlum. Þau gætu auðveldlega sameinast um meirihluta þessarar þjónustu. Annað er varla réttlætanlegt gagnvart hinum almenna borgara, né gagnvart þeim sem þjónustuna þurfa.
Það sem sveitarfélög landsins þurfa er sameining. Sameining með fyrirvörum. Mynda þarf stærri einingar, einingar sem eru nægilega fjölmennar og með nógu stóran kjarna til að a) standa undir kostnaði af allri þjónustu sem sveitarfélög þurfa að veita og b) réttlæta tilvist sjálfstæðra stofnanna. Tökum sameinaðan Eyjafjörð sem dæmi. Þá myndi hin nýja sveitarstjórn Eyjafjarðar sjá um þjónustuna fyrir fjörðinn sem heild og leggja fram deiliskipulag, en minni svæði, t.a.m. Dalvík og Grýtubakkahreppur, fara með umsjón hvunndagsins á sínu svæði.
Breytingar verða að endurspegla nýja tíma. Samstaða og samvinna þurfa að vera ofar á blaði en gamall ágreiningur. Gamli hrepparígurinn verður að heyra sögunni til. Ef íbúar Meðallandsins og Landbrotsins geta ekki unnið sem eitt er lítil von fyrir landið sem heild að vinna saman og takast á við verkefni framtíðarinnar. Eins og á öllu landinu felast hagsmunir landsbyggðarinnar í jöfnuði og jafnrétti, sérstaklega hvað varðar menntun og framfærslu. Til að ná því fram þarf skipulag sem gerir öllum jafn hátt undir höfði.
Bjarni Þóroddsson
höfundur er formaður Ungra vinstri grænna á Akureyri