Þá er loksins komin endanleg niðurstaða
Þá er loksins komin endanleg niðurstaða um hvernig íslenska þjóðin getur hafnað inngöngu í Evrópusambandið.
Hún gerir það eftir aðildarviðræður í kosningum. Þessi leið kostar okkur reyndar góðan skilding eða u.þ.b. milljarð, sem þar með verður ekki notaður til að halda uppi velferðakerfinu sem sitjandi ríkistjórn var að mínu mati kosin til að verja. En kannski er þetta öruggasta leiðin til að koma í eitt skipti fyrir öll í veg fyrir það að fólk tilbiðji Evrópusambandið í von um endurreisn á landi sem kom sér í þrot. Nú hefjast vonandi þær aðgerðir sem að nauðsynlegar eru til að koma heimilunum og fyrirtækjum landsins í rétt ásigkomulag og koma í veg fyrir alvarleg mistök eins og stefnir í með bankakerfið okkar.
Sjálfstæðismenn komu því miður í veg fyrir það að stjórnarskránni væri breytt fyrir síðustu kosningar, með yfir 600 löngum og innihaldssnauðum ræðum. Þess vegna er ekki hægt að fara í bindandi þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarsamning nú. Þess vegna verður atkvæðagreiðslan að vera ráðgefandi. Á hvorn veg sem hún fer, er það fráleitt að meirihluti Alþingis muni fara gegn vilja þjóðarinnar, hversu naumur eða rúmur sem hann verður.
Tillaga Sjálfstæðismanna, um að Alþingi ætti að taka aðildarsamning til afgreiðslu á undan þjóðinni, er tilraun til að opna á þann möguleika að Alþingi fari gegn vilja þjóðaratkvæðagreiðslunnar. Hvað ef Alþingi samþykkir samninginn og breytir stjórnarskránni, en þjóðin hafnar síðan samningnum? Á þá að breyta stjórnarskránni aftur til baka? Eða ætlar Alþingi að hafna nauðsynlegum stjórnarskrárbreytingum þannig að ekki verði hægt að fullgilda samninginn?
Sú leið sem samþykkt var, gerir ráð fyrir að samningurinn fari beint í þjóðaratkvæði. Verði honum hafnað, er málið fallið og engar breytingar nauðsynlegar á stjórnarskrá þess vegna. Verði samningurinn samþykktur, eru Alþingismenn pólitískt skuldbundnir til að fara að vilja þjóðarinnar og fullgilda samninginn með þeim laga- og stjórnarskrárbreytingum sem til þarf. Svo einfalt er það! Að segjast vantreysta Alþingi til að verða að vilja þjóðarinnar "af því þetta var bara ráðgefandi skoðanakönnun" lýsir best hugarfari þeirra sem halda slíku fram. Þeim hinum sömu er ekki treystandi til að afgreiða samninginn á undan þjóðinni.
Ég er á móti aðild að Evrópusambandinu og ég er á móti því að sækja um aðild að Evrópusambandinu. En, ef á annað borð er samþykkt að sækja um aðild, þá vil ég að það sé gert, samningar kláraðir og bornir fullbúnir undir þjóðaratkvæðagreiðslu. Þjóðin gengur greinilega ekki einhuga til þessa verks, en hún mun heldur ekki gera það af aflokinni þjóðaratkvæðagreiðslu um hvort sækja skuli um aðild. Með tvöfaldri atkvæðagreiðslu næst því ekki aukin þjóðarsátt heldur langvinnari átök.
Nú getum við sem ekki erum í samninganefndinni vonandi snúið okkur að brýnum verkefnum innanlands áður en þjóðin fer næst í hár saman út af Evrópusambandinu. Þegar aðildarsamningurinn að Evrópusambandinu hefur verið felldur, hætta menn vonandi að tilbiðja þennan hjáguð.
Ég vil þakka þeim þingmönum sem reyndu að koma í veg fyrir þessa tíma- og peningasóun. Sérstaklega lýsi ég mig sammála afstöðu Þuríðar Backman, sem greiddi atkvæði gegn öllum tillögunum. Hún var samkvæm sjálfri sér. Samt skil ég vel afstöðu þeirra þingmanna VG sem greiddu atkvæði með umsókninni, einhvertíma verður að fá botn í þetta deilumál og það verður greinilega ekki gert nema með því að bjóða þjóðinni upp á frágenginn samning til synjunar eða samþykktar.
Að lokum: Þeir þingmenn Borgarahreyfingarinnar sem greiddu atkvæði gegn yfirlýstri stefnu sinni og kusu með Sjálfstæðisflokknum til að hefna sín á ríkisstjórninni, eru búnir að fyrirgera öllu trausti til sín, varanlega. Ég skil vel að þeim hafi þótt flest meðul boðleg til að koma í veg fyrir Icesavesamningana. En þarna töpuðu þeir meiru en þeir áunnu. Þeir munu klárlega aldrei njóta nokkurs trausts meðal annarra þingmanna, hvar í flokki sem þeir standa – að ekki sé talað um hið glataða traust almennings.