Að „skera þjóðfélag niður“ úr kreppu
Ég er með eina góða frétt en aðra slæma. Góða fréttin er sú að hægriflokkarnir hafa í raun gefist upp og viðurkennt ósigur í Alþingiskosningunum næsta laugardag – þótt úrslitin séu ekki ráðin. Slæma fréttin er sú að þeir notfæra sér það með því að kynda undir óraunhæfar væntingar í hjörtum fólks í örvæntingafullri tilraun til að veiða atkvæði.
Næstu ríkisstjórn bíður það erfiða verkefni að ná niður um 170.000.000.000 króna fjárlagahalla og breyta honum yfir í afgang á næsta kjörtímabili. Til að ná niður fjárlagahalla eru tvær leiðir: Annars vegar að auka tekjur ríkisins og hins vegar að minnka útgjöld þess.
Sjálfstæðisflokkurinn og Framsóknarflokkurinn eru búnir að lýsa því yfir að þeir muni ekki auka tekjur ríkisins með því að hækka skatta á næsta kjörtímabili. Þessi málflutningur er svo óábyrgur að hann jafngildir yfirlýsingu um að flokkarnir stefni ekki að því að komast í ríkisstjórn eftir kosningar. Það helsta sem hægriflokkarnir hafa nefnt er að efla atvinnulífið og auka þannig skatttekjur ríkisins, en það er eitthvað sem allir flokkar eru jú sammála um og verður verkefni næstu ríkisstjórnar hvaða flokkar sem koma til með að eiga aðild að henni.
Ef hægriflokkarnir hafna raunhæfum leiðum til að auka tekjur ríkisins með skattahækkunum á hátekjufólk, stendur þeim ekki annað til boða en að skera svo mikið niður í rekstri hins opinbera að velferðarkerfið standi eftir í rjúkandi rúst. Þess má geta að allur rekstur heilbrigðiskerfisins og menntakerfisins á Íslandi kostar ríkið um 160.000.000.000 króna. Hægriflokkarnir þyrftu að skera niður sem samsvarar því að leggja niður heilbrigðiskerfið og menntakerfið ef þeir ætla sér að „skera þjóðfélagið niður“ úr kreppunni.
Tillögur Vinstri grænna til breytinga á skattkerfinu miða að því að færa skattbyrðina í þjóðfélaginu frá þeim sem eru verst settir yfir á ríkustu og tekjuhæstu hópana. Fyrir það fyrsta leggur VG til að tekinn verði upp 3% hátekjuskattur á tekjur yfir 500.000 krónum og 8% hátekjuskattur á tekjur yfir 800.000 krónum. Þannig greiðir einstaklingur sem hefur 550.000 krónur í mánaðarlaun 1.500 krónur í hátekjuskatt en einstaklingur sem hefur 850.000 krónur í mánaðarlaun greiðir 13.000 króna hátekjuskatt. Tillögurnar miða að því að hjón og fólk með sameiginlegan fjárhag megi hafa milljón í mánaðartekjur án þess að greiða hátekjuskatt, sama hvernig tekjurnar dreifast innbyrðis á milli þeirra. Eins er tekið tillit til þess að fólk geti haft misháar tekjur á milli launatímabila, þannig að enginn þurfi að greiða hátekjuskatt nema hann hafi yfir 6.000.000 í árstekjur, sama hvernig tekjurnar dreifast á launatímabil.
Þá hafa Vinstri græn lagt til að fjármagnstekjuskattur verði lagður niður á þá einstaklinga sem hafa minna en 120.000 krónur í fjármagnstekjur á ári. Aftur á móti verði fjármagnstekjuskattur hækkaðar úr 10% í 14% á þær fjármagnstekjur sem eru yfir 120.000 krónum á ársgrundvelli.
VG er eini flokkurinn sem hefur sýnt kjósendum þá sjálfsögðu virðingu að segja þeim fyrir kosningar frá áformum sínum um skattahækkanir til að bæta stöðu ríkissjóðs. Í stað þess að koma með sínar eigin tillögur að úrbótum og kynna sína eigin stefnu hefur kosningabarátta Sjálfstæðisflokksins snúist að mestu leyti um að breiða út rangfærslur um tillögurnar sem VG hefur sett fram og fara ófögrum orðum um þær. Væri það ekki gagnlegra fyrir kjósendur sem eru að velta því fyrir sér hvaða flokki þeir eigi að treysta best fyrir þessum erfiðu verkefnum framundan að fá að vita hvernig Sjálfstæðisflokkurinn ætlar að ná niður þessum 170 milljarða króna halla á ríkissjóði? Væri það ekki heiðarlegra ef Sjálfstæðisflokkurinn myndi segja fólki fyrir kosningar hvað hann ætli að framkvæma eftir kosningar heldur en að reka heila kosningabaráttu á hræðsluáróðri um hugmyndir annara?
Umfram allt krefst ég þess af þeim fulltrúum sem ég kýs til að fara með mitt umboð á Alþingi að þeir komi fram af heiðarleika og hreinskilni. Ég vil að þeir segi mér sannleikann, hversu slæmur sem hann kann að vera – og lofi mér einungis því sem þeir geta staðið við. Ég treysti Vinstri grænum best til að standa að heilindum á bakvið sín orð.
höfundur er varaformaður Ungra vinstri grænna