Meint þjónustuaðlögun
Núna er aftur komið að reglulegum breytingum á leiðakerfi Strætó bs. Sumir mundu kalla þær niðurskurð, aðrir hagræðingu og enn aðrir þjónustuaðlögun en það síðastnefnda prýðir heimasíðu Strætó bs. Þessi grein fjallar því um þjónustuaðlögun. Samkvæmt sömu heimasíðu sem og fjölmiðlum er um viðbrögð við afar erfiðum 
rekstraraðstæðum að ræða. Þau fela í sér breytingar á flestum leiðum strætó utan annatíma. Allar leiðir utan leiða 1 og 6 keyra nú á hálftíma eða klukkutíma fresti. Einnig verður hætt við morgunferðir á sunnudögum og á helgidögum auk þess sem sértækar breytingar verða á nokkrum leiðum.
Stokkur fyrir marga milljarða
Samkvæmt svörum hjá aðstoðarframkvæmdastjóra Strætó bs er ekki búið að reikna út hversu mikill sparnaður felst í þjónustuaðlöguninni en áætlaður sparnaður er á annað hundrað milljónir. Þess er gaman að geta að á sama tíma og „sparað“ er, eða öllu heldur skorið niður, við almenningssamgöngur er áætlað að setja Miklubraut í stokk. Þar ræður sparnaðarhugsjónin greinilega ekki för því áætlaður kostnaður við stokkinn er átta milljarðar króna hið minnsta.
Við gerum okkur fullkomlega grein fyrir þeim fjárhagslegu erfiðleikum sem Reykjavíkurborg, Strætó bs og aðrir standa frammi fyrir en okkur er fyrirmunað að skilja hvers vegna stokkur fyrir átta milljarða eða meira hefur meiri forgang en viðunandi almenningssamgöngur. Miðað við áætlaðan „sparnað“ vegna breytinga á leiðakerfinu og kostnað við stokkinn má benda á að hægt væri að sleppa stokknum og halda strætókerfinu óbreyttu í meira en heila mannsævi!
Töluverð fjölgun farþega
Það er kaldhæðið í ljósi aðstæðna að skera niður strætóferðir vegna rekstrarerfiðleika á sama tíma og stór hluti þjóðarinnar á við rekstrarerfiðleika að etja og reiðir sig þess vegna á strætó. Það sést best á töluverðri fjölgun farþega frá því að kreppan skall á. Þessi þjónustuskerðing bitnar helst á nemum, öldruðum, útlendingum og öryrkjum enda eru það þeir hópar sem hafa minnst milli handanna og sækja vinnu (oft vaktavinnu og láglaunastörf) eða stunda nám utan annatíma strætó. Að auki hefur öðrum hópum farþega fjölgað enda er rekstur einkabíls óvenju þungbær í kreppunni auk þess sem atvinnuleysi eykst hröðum skrefum.
Bygging stokks og annarra kostnaðarsamra umferðarmannvirkja og samtímis niðurskurður við almenningssamgöngur sýnir í hnotskurn hugsunarhátt og framtíðarsýn ráðamanna. Í fyrsta lagi eru ekki til peningar í svo dýrar framkvæmdir og í öðru lagi leysir þessi forgangsröðun engan vanda og sparnaðurinn er enginn. Lélegar almenningssamgöngur leiða af sér fleiri bíla, meiri umferð, meiri mengun, meira slit á götum og þar með meiri kostnað.
Rót vandans er að ekki er litið á almenningssamgöngur sem raunhæfan valkost. Víða í Evrópu er litið svo á að höfuðborgir beri skyldu til að halda uppi öflugum almenningssamgöngum. Hér skortir samgöngumöguleika á borð við léttlestarkerfi, sporvagna eða gott hjólastígakerfi, og því er mikilvægt að hér sé í boði raunhæfur valkostur við einkabílinn – sérstaklega á tímum sem ýta undir nauðsyn þess.
Nú er lag
Með því að halda áfram á þessari braut verður einkabíllinn eini áreiðanlegi og raunhæfi möguleiki fólks til að komast á milli staða. Sá hugsunarháttur erfist til komandi kynslóða að almenningssamgöngur séu óstöðugar, óáreiðanlegar, óþægilegar eða einfaldlega ekki inni í myndinni. En kreppan býður upp á sjaldséð tækifæri til að innleiða umhverfisvænan ferðamáta í huga bílaþjóðar. Nú er lag, núna á sér stað hugarfarsbreyting meðal almennings sem vill gera strætó að raunhæfum valkosti. Notum tækifærið og eflum almenningssamgöngur, strætó þar með talinn, svo að í framtíðinni verði til raunhæfur valkostur til móts við einkabílinn.
Greinin birtist áður í Morgunblaðinu þann 23. febrúar 2009