Afturgangan á Vestfjörðum
Á sama tíma og hlýnun jarðar og hættan sem henni fylgir verða æ fyrirferðarmeiri í umræðunni alls staðar á jarðkringlunni, er þreytt skringilegt kapphlaup um losunarheimildir koltvísýrings hér á Íslandi. Þrátt fyrir að það sé hérumbil orðin almenn vitneskja að áframhaldandi hirðuleysi gagnvart mengun valdi ógnvekjandi breytingum á veðurfari og sé í raun tilræði við tilvist okkar hér á jörð, þá dettur fólki ennþá þau ósmekklegheit í hug að skemmta skrattanum með því að klæða hann í sparifötin og kynna hann fyrir fólki sem bjargvætt, en ekki bölvun. Þannig er nú á nýjan leik búið að dusta rykið af goðsögninni um olíuhreinsunarstöðina stórkostlegu sem með næstum guðlegri íhlutun læknar sjúkt atvinnulíf, breytir drullu í gull og reisir byggðalög uppfrá dauðum með kraftaverkamætti sínum.
Hugmyndin um olíuhreinsunarstöð kom fyrst til sögunnar fyrir um 40 árum og síðan þá hefur hún reglulega skotið upp kollinum á einsog 10 eða 15 ára fresti. Síðast var það fyrir kosningarnar 1999, en þá átti að hlamma ferlíkinu niður í Skagafirði. Þess má geta að í dag er matvælaiðnaður í mikilli sókn í Skagafirði, þetta er öflugt landbúnaðarhérað og ferðaþjónusta í blóma. Þetta eru atvinnugreinar sem ég sé ekki fyrir mér að hefðu notið jafnmikillar velgengni með mengandi olíuhreinsunarstöð í bakgarðinum.
Það er ljótur leikur að dubba olíuhreinsunarstöð uppí föt frelsarans, og veifa henni framaní Vestfirðinga á þessum erfiðu tímum sem blasa við byggðarlaginu í kjölfar niðurskurðar á þorskkvóta. Það er ljótt segi ég, vegna þess að það er ljóst að það verður engin olíuhreinsunarstöð með engum 500 nýjum störfum, þar sem að slíkt myndi brjóta gegn skuldbindingum Íslendinga samkvæmt Kyoto-bókuninni. Það er ljótt vegna þess að það er ódýrt að ætla að leysa víðtækt vandamál sem að miklu leyti má rekja til vanrækslu og afskiptaleysis
ráðamanna á málefnum þessa landshluta, með afturgenginni patentlausn á borð við þessa. Það er ljótt að láta eins og Vestfirðingum sé mikill greiði gerður með þessari atvinnustarfsemi sem myndi skaða hreina og fagra ímynd Vestfjarða, hafa skaðleg áhrif á ferðaþjónustu og matvælaiðnað á svæðinu og ógna öryggi lífríkis sjávar með tíðari siglingum olíuskipa útfyrir Vestfjörðum, svo eitthvað sé nefnt. Það er ljótt að reyna að telja einhverjum trú um það að olíuhreinsistöð muni draga að ungt fólk til Vestfjarða og það er afskaplega ljótt að láta eins og mengandi stóriðja sé það eina sem haldið getur landinu í byggð.
Frelsararnir sem boða komu olíuhreinsunarstöðvarinnar láta sig jafnvel dreyma um að Íslendingar finni sínar eigin olíulindir, það væri jú svo hentugt að eiga bæði olíu og olíuhreinsunarstöð! En væri ekki betra að hætta að eltast við mengandi eldsneyti eins og olíu, sem er auk þess að renna til þurðar, því olíubirgðir heimsins eiga ekki eftir að endast nema í örfáa áratugi í viðbót. Væri ekki betra, að Íslendingar einbeittu sér að því að verða sjálfum sér nægir um orku með endurnýtanlegum orkugjöfum?
Við skulum stórefla orkurannsóknir á Íslandi og nýta tækifæri sem þar felast til nýsköpunar og uppbyggingar. Í því sambandi er einmitt gaman að minnast á nýstofnaðan Orkuskóla á Akureyri sem leggur áherslu á rannsóknir á endurnýtanlegum orkugjöfum. Það er von mín að ötullega verði stutt við bakið á þeim skóla til að við megum fljótt verða í forystu á heimsmælikvarða í rannsóknum á orkugjöfum framtíðarinnar.
Steinunn Rögnvaldsdóttir