Trúboð um sameiningu
Mikil umræða hefur verið undanfarið um sameiningu sveitarfélaga. Sú umræða sprettur ekki upp úr tóminu heldur stafar af víðtækum áróðri stjórnvalda vegna komandi kosninga, þann 8. nóvember næstkomandi, um sameiningu fjölda sveitarfélaga út um allt land. Stefna stjórnvalda er augljós enda hefur Félagsmálaráðuneytið ásamt Sambandi íslenskra sveitarfélaga staðið að átaki til eflingar sveitarstjórnarstigsins og með hugtakinu eflingu virðist eingöngu vera horft til stærðar og hugsanlegrar peningalegrar hagkvæmni.
Stefna stjórnvalda sést einnig vel þegar litið er á þróun fjölda sveitarfélaga á landinu. Í upphafi árs 2004 voru 104 sveitarfélög á Íslandi. Í maí 2006 verða þau 92 þar sem sameiningartillögur hafa þegar verið samþykktar í 12 sveitarfélögum. Þann 8. nóvember næstkomandi verður eins og áður kom fram kosið um enn fleiri sameiningar og ef allar sameiningartillögurnar verða samþykktar verða eftir 47 sveitarfélög á landinu.
En afhverju er verið að þrýsta á sameiningu sveitarfélaga? Hvers vegna vilja stjórnvöld þessa þróun? Þetta eru sérlega athyglisverðar spurningar, einkum í ljósi þess að íbúar nokkurra sveitarfélaga hafa stigið fram og kvartað yfir því hvernig staðið er að undirbúningi kosninganna. Íbúar telja sig litlar sem engar upplýsingar fá og telja ?þar af leiðandi að allar forsendur skorti til að kjósa um sameiningu.
Áður en fjallað er um sameiningu sveitarfélaga er vert að velta fyrir sér afhverju við erum með sveitarfélög yfir höfuð, þ.e. hvað réttlætir tilvist sveitarfélaga? Sharpe skrifaði áhrifamikla grein árið 1970 þar sem hann fjallar um þetta efni. Í greininni heldur hann því fram að sveitarfélög geti sinnt opinberri þjónustu með hagkvæmari hætti en stærri einingar líkt og ríkisvaldið þar sem sveitastjórnir þekki staðbundnar aðstæður betur og geti því lagað þjónustu sína að þörfum samfélagsins. Réttlæting hans fyrir tilvist sveitarfélaga er því nálægð við úrlausnarefnið. Hann telur einnig að minni einingar, líkt og sveitarfélög, henti vel til að efla samborgaralegar dyggðir og hvetji íbúa til þátttöku í samfélaginu.