Framþróun snúið við
Á upphafsárum kapítalismans var hefðin sú að atvinnurekendur færu sínu fram og notuðu verkamenn eins og þræla. Í framhaldinu voru verkalýðsfélög stofnuð til að standa vörð um og berjast fyrir réttindum verkamanna. Framfarirnar hafa verið gríðarlegar, einkum í vestrænum ríkjum. Kjör og aðbúnaður hafa batnað mikið og því hafa mörg stórfyrirtæki leitað til þriðja heimsins eftir „ódýru“ vinnuafli. Þar hafa jafnvel börn verið látin þræla fyrir hverri krónu og aðstæður allar hinar ömurlegustu.
En nú bregður svo við að einhver afturkippur virðist kominn í þessi mál í vestrænum ríkjum. Um daginn mátti lesa fyrirsögn í Fréttablaðinu þess efnis að einn Íslendingur kostaði jafn mikið og 36 Kínverjar. Fréttin snerist um fiskvinnslu, sem er mun ódýrari í Kína en hérlendis, enda lífsgæði og laun í allt öðrum flokki. Rætt var við talsmann útgerðarfyrirtækis sem sagðist eiga von á því að fiskvinnslan færi að hluta úr landi af þessum sökum.
Engan gagnrýnistón var að finna, hvorki af hálfu blaðamanns né viðmælanda, enda virtist báðum finnast það eðlilegt að atvinnurekendur nýttu sér ódýrasta vinnuaflið ? og skeyttu þar af leiðandi litlu sem engu um réttindi, aðbúnað og kjör starfsmanna.
Annað nýlegt dæmi er aðbúnaður starfsmanna við Kárahnjúkavirkjun. Flestum eru eflaust enn í fersku minni mótmæli VG gegn Kárahnjúkavirkjun og álveri í Reyðarfirði á sínum tíma. Þrátt fyrir þessa hörðu andstöðu er þó ekki þar með sagt að flokknum sé svo sama um framkvæmdina að öðru leyti.Flokksráð Vinstrihreyfingarinnar - græns framboðs ályktaði því á dögunum um aðbúnað verkamanna við Kárahnjúkavirkjun.
Þar segir m.a. að fundurinn lýsi „vanþóknun sinni á framgöngu þeirra verktakafyrirtækja á vegum Landsvirkjunar á Kárahnjúkasvæðinu, sem víkja frá íslenskum lögum, reglum og samningum í samskiptum við starfsmenn. Ljóst er að erlenda verktakafyrirtækið Impregilo gerir tilraun til að færa ýmislegt sem varðar aðbúnað, öryggi og vinnuaðstæður og frágang kjaramála áratugi aftur í tímann miðað við það sem Íslendingar eiga að venjast. Slíkt má ekki líðast og verður að tryggja rétt verkafólks. Fundurinn styður heils hugar baráttu verkalýðsfélaga fyrir úrbótum. Sérstök ástæða er til að hafa áhyggjur af aðbúnaði og launakjörum erlendra starfsmanna og tilraunum til að komast undan því að uppfylla þær reglur um kaup og kjör sem hér eiga að gilda“
Staðreyndin er sú að pottur virðist víða brotinn í þessum efnum við Kárahnjúka. Verkalýðsfélög og trúnaðarmenn starfsmanna hafa gert ýmsar athugasemdir, bæði við vinnutíma og önnur kjör starfsmanna, sem og aðbúnað í vinnubúðum sem er um margt ófullnægjandi. Þá telja sumir að búðirnar verði haldlitlar ef veturinn verði harður og telja þær ekki byggðar fyrir íslenska veðráttu. Svo virðist sem sparað sé til verka og það bitni á gæðum.
Nauðsynlegt er að verkalýðshreyfingin láti til sín taka í málinu og að almenningur standi við bakið á henni. Óviðunandi er að atvinnurekendur komist upp með að snúa framþróun í þessum efnum við til þess eins að spara. Þetta á að sjálfsögðu bæði við um íslenska og erlenda verkamenn enda ættum við, sem ein ríkasta þjóð heims, að vera stolt af því að hér séu kjör allra tryggð. Þá má ekki skella skuldinni eingöngu á erlend verktakafyrirtæki. Landsvirkjun hlýtur að bera hina endanlegu ábyrgð og slíkt fyrirtæki í þjóðareign hlýtur að vera nægilega vant að virðingu sinni til að bjóða mannsæmandi kjör og aðbúnað.