Borgríkið Ísland
Sú hugmyndafræði virðist verða útbreiddari í höfuðborginni að efling landsbyggðarinnar sé tímasóun. Fólk heldur því beinlínis fram að fólksflóttinn frá landsbyggðinni sé eðlileg þróun sem ekki eigi að reyna að stoppa og sér eftir þeim fjármunum sem lagðir eru í eflingu byggðalaga á Íslandi. Benda menn á hvílík hagræðing náist fram með því að allir landsmenn búi í einum þéttbýliskjarna. Hver maður sér að sá kostnaður sem myndi sparast við það að öllum börnum á grunnskólaaldri myndi vera kennt í stórum bekkjum, svo ekki sé nú minnst á heilbrigðiskerfið eða samgöngurnar er mikill.
Í þessari umræðu, eins og í svo mörgum öðrum, gleymist að lífið snýst ekki bara um peninga. Einhversstaðar verður að draga línu þar sem fjárhagslegir hagsmunir hætta að hafa forgang og félagslegir þættir verði metnir að þeim verðleikum sem þeir eiga skilda. Félagsleg vandamál sem fylgja því að Ísland verði borgríki eru fjölmörg. Fjöldaflutningarnir myndu skapa hóp rótleysingja sem myndi ekki geta fundið sig í borgarsamfélaginu og myndi meðal annars orsaka vandamál í skólum o.s.frv. Það er staðreynd að borgarlífið á ekki við alla.
Sumum kann að finnast fjarstæðukennt að sjá fyrir sér borgríkið Ísland. Það verður samt að fara að gera sér grein fyrir því að ef núverandi þróunin heldur áfram kemur að því einn daginn að allir verða fluttir frá landsbyggðinni. Það þarf því að grípa í taumana með myndarlegri hætti en gert hefur verið hingað til. Ríkistjórnarflokkanir hafa keppst við að hola niður framkvæmdum hér og hvar um landið, rétt eins og þeir væru í tölvuleik þar sem allt gengi út á framkvæma sem mest á sem stystum tíma. Markmið þessa raunverulega tölvuleiks tekur þannig ekki mið af ýmsum öðrum þáttum, eins og félagslegum þáttum eða umhverfisþáttum. Það er bara ekki nóg að skapa nokkur hundruð störf í verksmiðju og vona síðan að allt falli í ljúfa löð eða bora göt í fjöll og láta þannig allt verða gott. Það er kominn tími til að nálgast vanda landsbyggðarinnar á annan hátt, og leita varanlegri lausna á honum. Allir hljóta að vera sammála um að ef sömu tækifæri væru að finna allsstaðar á landinu myndi fólk ekki finna sig knúið til að flytjast búferlum. Þess vegna væri eðlilegast að vinna fyrst og fremst að því að skapa sömu tækifæri á landsbyggðinni og á höfuðborgarsvæðinu. Þetta er auðvitað tímafrekt og kostnaðarsamt, en engu að síður verðugt verkefni okkar og komandi kynslóða. Einhversstaðar verður að byrja og liggur beint við að efla menntun í heimabyggð til að gefa ungdómnum tækifæri á að sækja sitt nám heima hjá sér.
Fyrsta skrefið í að leysa þennan stóra vanda hlýtur samt að vera að gera sér grein fyrir honum. Ef enginn sér vanda verður lausnanna ekki leitað sem skyldi og þá situr fólk uppi með borgríkið Ísland. Er það það sem
við viljum?